จากยุโรปถึงอเมริกา: คลื่นประท้วงคนรุ่นใหม่จะลุกลามสู่สหรัฐฯ หรือไม่?

ในช่วงปลายปี 2026 สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในยุโรปอาจไม่ใช่เพียงการประท้วงรัฐบาลของแต่ละประเทศ แต่กำลังสะท้อนถึงความไม่พอใจของคนรุ่นใหม่ต่อระบบเศรษฐกิจและการเมืองที่พวกเขารู้สึกว่าไม่ได้สร้างอนาคตให้กับคนรุ่นของตนเอง ตั้งแต่ฝรั่งเศส สเปน อิตาลี เยอรมนี ไปจนถึงโปรตุเกสและประเทศอื่น ๆ การชุมนุมของคนรุ่น Gen Z เริ่มขยายตัวจากปัญหาเฉพาะกลุ่มไปสู่การเรียกร้องในระดับสังคม ไม่ว่าจะเป็นค่าครองชีพที่สูงขึ้น ค่าเช่าบ้านที่แพงเกินกำลังซื้อ โอกาสในการทำงานที่ลดลง คุณภาพการศึกษาที่ถดถอย ตลอดจนความไม่พอใจต่อการจัดสรรงบประมาณของรัฐบาล

เอย่าอยากให้ดูข้อมูลที่น่าสนใจจากการวิเคราะห์ของ ACLED ระบุว่า ระหว่างวันที่ 15 กันยายนถึง 30 ตุลาคม 2026 มีการประท้วงและเหตุจลาจลที่มีผู้เข้าร่วมอย่างน้อย 100 คนมากกว่า 1,700 ครั้งใน 31 ประเทศยุโรป โดยฝรั่งเศสเป็นศูนย์กลางสำคัญของกระแสการเคลื่อนไหวนี้ โดยสิ่งที่น่าจับตามองคือ การประท้วงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะนักศึกษา แต่เริ่มดึงแรงงาน สหภาพแรงงาน ผู้เช่าที่อยู่อาศัย และประชาชนทั่วไปเข้ามาร่วมด้วย คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า หากกระแสความไม่พอใจนี้เกิดขึ้นในยุโรปแล้ว สหรัฐอเมริกาจะเป็นประเทศต่อไปหรือไม่?

1. สหรัฐฯ มีปัจจัยเสี่ยงไม่ต่างจากยุโรป
หากพิจารณาเฉพาะปัจจัยทางเศรษฐกิจ สหรัฐฯ มีปัญหาหลายประการที่คล้ายคลึงกับยุโรป โดยเฉพาะค่าครองชีพ ที่อยู่อาศัย ค่าเล่าเรียน และความไม่มั่นคงในการทำงาน ดังนั้นคนรุ่นใหม่จำนวนมากกำลังเผชิญกับความจริงที่ว่า การเรียนจบมหาวิทยาลัยไม่ได้รับประกันว่าจะมีงานที่ดี การมีงานทำไม่ได้หมายความว่าจะสามารถซื้อบ้านได้ และการมีรายได้ประจำก็ไม่ได้รับประกันความมั่นคงทางการเงินในระยะยาว

มีผลสำรวจ Harvard Youth Poll ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2026 พบว่า คนอเมริกันอายุ 18–29 ปี จำนวน 49% มองว่าสถานะทางการเงินของตนแย่ลงนับตั้งแต่รัฐบาลชุดปัจจุบันเข้ารับตำแหน่ง ขณะที่ 91% ระบุว่าค่าครองชีพเป็นประเด็นสำคัญ และ 88% ให้ความสำคัญกับปัญหาคอร์รัปชั่น แต่ที่น่ากังวลยิ่งกว่านั้นคือ เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ 26 ปีของผลสำรวจชุดนี้ที่ผู้ตอบแบบสอบถามมีสัดส่วนคาดการณ์ว่าจะมีฐานะทางการเงินแย่กว่าพ่อแม่มากกว่าผู้ที่คาดว่าจะมีฐานะดีกว่า ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนถึงความรู้สึกของคนรุ่นใหม่ที่เริ่มตั้งคำถามกับ American Dream หรือความเชื่อที่ว่าคนทุกคนสามารถสร้างชีวิตที่ดีกว่ารุ่นพ่อแม่ได้ด้วยความพยายามของตนเอง

2. ความไม่พอใจทางการเมืองอาจกลายเป็นเชื้อเพลิง
นอกจากปัญหาเศรษฐกิจแล้ว สหรัฐฯ ยังมีความขัดแย้งทางการเมืองที่แบ่งแยกประชาชนอย่างชัดเจน เอย่าขออ้างถึงประเด็นนโยบายผู้อพยพ การดำเนินงานของหน่วยงาน ICE สิทธิพลเมือง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความขัดแย้งทางการทหาร ล้วนเป็นประเด็นที่สร้างความไม่พอใจในกลุ่มคนรุ่นใหม่บางส่วน ในช่วงที่ผ่านมา การเคลื่อนไหวของนักศึกษาสหรัฐฯ จากกรณีสงครามในกาซาได้แสดงให้เห็นแล้วว่ามหาวิทยาลัยสามารถกลายเป็นศูนย์กลางของการประท้วงระดับประเทศได้ แม้การเคลื่อนไหวครั้งนั้นจะมีความเห็นแตกต่างกันอย่างมากในสังคมก็ตาม

ขณะเดียวกัน การประท้วงเกี่ยวกับการดำเนินงานของ ICE และสิทธิในการเลือกตั้งก็แสดงให้เห็นว่าคนรุ่นใหม่ไม่ได้สนใจเพียงเรื่องเศรษฐกิจ แต่ยังต้องการมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางของประเทศด้วย อย่างไรก็ตาม จุดที่แตกต่างจากยุโรปคือ สังคมอเมริกันมีความแบ่งขั้วทางการเมืองสูง การประท้วงหนึ่งเรื่องจึงอาจไม่ได้รวมคนทุกกลุ่มเข้าด้วยกัน แต่อาจกลายเป็นการเผชิญหน้าระหว่างกลุ่มการเมืองที่มีจุดยืนแตกต่างกันแทน

3. อะไรสามารถเป็นชนวนทำให้เกิดการประท้วงครั้งใหญ่ในอเมริกาได้?
หากพิจารณาจากสถานการณ์ปัจจุบัน มีปัจจัยที่อาจทำให้การประท้วงในสหรัฐฯ ขยายตัวได้อย่างน้อย 4 ประการ
• วิกฤตค่าครองชีพ: หากราคาพลังงาน อาหาร และที่อยู่อาศัยเพิ่มขึ้นเร็วกว่ารายได้ ความไม่พอใจอาจขยายจากคนรุ่นใหม่ไปสู่ครอบครัวชนชั้นกลางและแรงงานทั่วไป
• ความขัดแย้งด้านนโยบายรัฐบาล: การใช้อำนาจของรัฐในเรื่องผู้อพยพ สิทธิพลเมือง หรือการจัดการผู้ชุมนุม อาจกลายเป็นชนวนให้เกิดการเคลื่อนไหวในวงกว้าง
• สงครามและงบประมาณทางทหาร: หากประชาชนรู้สึกว่ารัฐบาลให้ความสำคัญกับการทำสงครามมากกว่าปัญหาภายในประเทศ ความไม่พอใจอาจเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเมื่อสงครามส่งผลต่อราคาพลังงานและเศรษฐกิจ
• ความเชื่อมั่นต่อระบบประชาธิปไตย: หากเกิดข้อกล่าวหาเรื่องความไม่โปร่งใสในการเลือกตั้ง หรือการใช้อำนาจที่ถูกมองว่าไม่เป็นธรรม ก็อาจกระตุ้นการชุมนุมได้เช่นกัน
เอย่าอยากชี้ให้เห็นว่า เหตุการณ์หนึ่งอาจไม่ได้เป็นปัญหาใหญ่ในตัวเอง แต่เมื่อเกิดขึ้นท่ามกลางความไม่พอใจที่สะสมมานาน ก็สามารถกลายเป็นชนวนสำคัญได้

4. ทำไมการประท้วงในอเมริกาอาจจะแตกต่างจากยุโรป?
แม้สหรัฐฯ จะมีปัจจัยเสี่ยงหลายด้าน แต่ก็มีความแตกต่างที่สำคัญ กล่าวคือยุโรปมีสหภาพแรงงานและเครือข่ายทางสังคมที่สามารถระดมผู้คนให้หยุดงานหรือชุมนุมพร้อมกันได้ ขณะที่สหรัฐฯ มีระบบการเมืองแบบสหพันธรัฐ ทำให้การเคลื่อนไหวมักกระจายตัวตามเมือง มลรัฐ มหาวิทยาลัย และกลุ่มผลประโยชน์ นอกจากนี้ คนอเมริกันยังมีช่องทางแสดงออกผ่านการเลือกตั้ง การฟ้องร้อง และการเคลื่อนไหวในระดับท้องถิ่น ซึ่งอาจทำให้ความไม่พอใจบางส่วนถูกระบายผ่านกระบวนการทางการเมืองแทนการลงถนน

อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ มีประวัติศาสตร์การชุมนุมครั้งใหญ่ เช่น การประท้วงต่อต้านสงครามเวียดนาม และการประท้วง Black Lives Matter ในปี 2020 ซึ่งแสดงให้เห็นว่าหากมีประเด็นที่สามารถรวมความไม่พอใจของประชาชนได้ การเคลื่อนไหวก็สามารถขยายไปทั่วประเทศได้เช่นกัน

บทสรุป: สหรัฐฯ อาจไม่ใช่ข้อยกเว้นของคลื่นความไม่พอใจคนรุ่นใหม่
เอย่ามองว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในยุโรปกำลังสะท้อนปัญหาที่ใหญ่กว่าความไม่พอใจต่อรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง นั่นคือความรู้สึกของคนรุ่นใหม่ที่มองว่าระบบเศรษฐกิจและการเมืองในปัจจุบันไม่ได้ตอบโจทย์ชีวิตของพวกเขาอีกต่อไป สหรัฐฯ มีปัจจัยหลายอย่างที่คล้ายกับยุโรป ทั้งค่าครองชีพ ความเหลื่อมล้ำ ความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจ และความไม่ไว้วางใจต่อสถาบันทางการเมือง แต่การเปลี่ยนความไม่พอใจเหล่านี้ให้กลายเป็นขบวนการประท้วงระดับประเทศยังขึ้นอยู่กับการรวมตัวของกลุ่มต่าง ๆ และเหตุการณ์ที่จะเป็นชนวนสำคัญ ในวันนี้กับคำถามที่โลกควรจับตาไม่ใช่เพียงว่าอเมริกาจะมีการประท้วงครั้งใหญ่หรือไม่ แต่คือ รัฐบาลตะวันตกจะสามารถรักษาความเชื่อมั่นของคนรุ่นใหม่ต่อระบบเศรษฐกิจและประชาธิปไตยของตนเองได้อีกนานแค่ไหน เพราะเมื่อคนรุ่นหนึ่งเริ่มรู้สึกว่าทำงานหนักเพียงใดก็ไม่สามารถมีชีวิตที่ดีขึ้นกว่าคนรุ่นก่อน และเสียงของตนไม่มีความหมายต่อผู้มีอำนาจ ความไม่พอใจนั้นก็อาจไม่จบลงเพียงแค่การโพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียอีกต่อไป

บางทีสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในยุโรปอาจไม่ใช่แค่การประท้วงของคนรุ่นใหม่ แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนกับระบบการเมืองกำลังเปลี่ยนแปลง และสหรัฐอเมริกาอาจไม่สามารถอยู่นอกกระแสการเปลี่ยนแปลงนี้ได้ตลอดไป

ที่มา : AYA