ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวัน ภาคการศึกษาก็ได้รับอิทธิพลจาก เทคโนโลยีเช่นกัน 'EdTech' (Education Technology) หรือเทคโนโลยีทางการศึกษา กำลังเป็นกุญแจสำคัญในการปฏิรูปการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพและเข้าถึงได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI), ความจริงเสริมและความจริงเสมือน (AR/VR) และแพลตฟอร์มการเรียนรู้ออนไลน์ กำลังช่วยสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ และตอบโจทย์ความต้องการของผู้เรียนยุคใหม่
ปัจจุบันได้เริ่มเห็นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ การใช้ AI ช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมผู้เรียน หรือการใช้ AR/VR สร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่สมจริงมากขึ้น เทคโนโลยีเหล่านี้ช่วยทำให้การศึกษาไทย ก้าวสู่ยุคดิจิทัลเต็มตัวและเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงการศึกษาได้อย่างทั่วถึง
ยกตัวอย่างบทบาทของการใช้ AI, AR/VR และแพลตฟอร์มออนไลน์ในภาคการศึกษา เช่น ระบบเรียนรู้ส่วนบุคคล (Personalized Learning) ที่เทคโนโลยี AI สามารถวิเคราะห์พฤติกรรม การเรียนของนักเรียนและปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคลรวมไปถึง การใช้ AI Chatbot เป็นผู้ช่วยสอนอัจฉริยะ ทั้งตอบคำถามและช่วยให้คำแนะนำเกี่ยวกับการเรียนแบบเรียลไทม์ รวมไปถึงการใช้ระบบตรวจข้อสอบอัตโนมัติ เพื่อช่วยลดภาระของครูในการให้คะแนนและประเมินผลอีกด้วย
ในขณะที่เทคโนโลยี AR/VR นั้น จะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่สมจริง ทำให้นักเรียนสามารถสัมผัสประสบการณ์ที่ไม่สามารถทำได้ในห้องเรียนปกติ ตัวอย่างเช่น การเรียนรู้ผ่านห้องทดลองเสมือน โดยใช้ VR จำลองห้องแล็บวิทยาศาสตร์ให้ผู้เรียนสามารถ ทดลองโดยไม่ต้องใช้สารเคมีจริง หรือ การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ผ่าน VR ที่นำนักเรียน 'เดินทาง' ไปยังยุคโบราณและเรียนรู้จากสภาพแวดล้อมที่เสมือนจริง หรือแม้กระทั่งการฝึกอบรมสายอาชีพผ่าน VR เช่น การฝึกศัลยแพทย์ หรือการฝึกขับเครื่องบินโดยไม่ต้องเสี่ยงในสถานการณ์จริง เป็นต้น
ไม่เพียงเท่านั้นเทคโนโลยี EdTech ยังมีศักยภาพในการช่วยแก้ปัญหาหลาย ประการของระบบการศึกษาไทยได้เช่นกัน ทั้งในด้านการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ทำให้เด็กในพื้นที่ห่างไกลสามารถเข้าถึงการศึกษาได้เทียบเท่ากับเด็กในเมือง รวมไปถึงการเพิ่มประสิทธิภาพในการเรียนรู้ซึ่งเทคโนโลยีจะช่วยให้การเรียนรู้มีความน่าสนใจ และมีประสิทธิภาพมากขึ้นอีกด้วย
ทางกองทุนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม หรือ กองทุนดีอี ได้ให้การสนับสนุนโครงการ EdTech มาอย่างต่อเนื่อง โดยในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ที่ผ่านมา ได้ให้ทุนสนับสนุนโครงการ ที่ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อพัฒนาการศึกษา กับมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ให้ดำเนินโครงการพัฒนาห้องเรียนเสมือน(Virtual Classroom) ที่รองรับการเรียนการสอนแบบไฮบริดคลาสรูม เพื่อผลิตบุคลากรด้านดิจิทัลเข้าสู่อุตสาหกรรม Digital 4.0 ซึ่งทางมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชได้จัดทำแพลตฟอร์มพัฒนาทักษะ รองรับระบบจัดการเรียนการสอนออนไลน์ สำหรับ Upskilling & Reskilling แบบครบวงจร เพื่อรองรับการสร้างบุคลากรด้านดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แน่นอนว่า โครงการดังกล่าวเป็นเพียงส่วนหนึ่งของ EdTech ที่กำลังเปลี่ยนโฉมการศึกษาไทย และเทคโนโลยี AI, AR/VR และแพลตฟอร์มออนไลน์ จะเข้ามามีบทบาทมากยิ่งขึ้นหลังจากนี้ ซึ่งทางกองทุนดีอี คาดหวังว่าจะช่วยผลักดันให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาระบบการศึกษา ให้ทันสมัยและตอบโจทย์ความต้องการของผู้เรียนในยุคดิจิทัลได้อย่างแท้จริง
