5 มิถุนายน พ.ศ. 2489 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ทรงหว่านข้าว ณ เกษตรกลางบางเขน พระราชกรณียกิจสำคัญเพื่อเกษตรกรไทย

วันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2489 เป็นอีกหนึ่งวันสำคัญในประวัติศาสตร์การเกษตรไทย เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร รัชกาลที่ 8 เสด็จพระราชดำเนินไปยังเกษตรกลางบางเขน พร้อมด้วยสมเด็จพระอนุชา ซึ่งต่อมาคือพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อทอดพระเนตรการทำนาและกิจการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ในการเสด็จพระราชดำเนินครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลได้ทรงหว่านข้าวด้วยพระองค์เอง ณ แปลงนาหลังตึกขาว ซึ่งปัจจุบันคือบริเวณตึกพืชพรรณของกรมวิชาการเกษตร ภายในพื้นที่เกษตรกลางบางเขน เหตุการณ์นี้ได้รับการจดจำในฐานะพระราชกรณียกิจสำคัญที่สะท้อนถึงพระมหากรุณาธิคุณต่อเกษตรกรไทย และต่อ “ข้าวไทย” ซึ่งเป็นรากฐานของชีวิต เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของชาติ

ประเทศไทยเป็นสังคมเกษตรกรรมมาอย่างยาวนาน ข้าวมิได้เป็นเพียงอาหารหลักของคนไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ ความมั่นคงทางอาหาร และวิถีชีวิตของประชาชนส่วนใหญ่ในประเทศ การที่พระมหากษัตริย์เสด็จฯ ไปทอดพระเนตรกิจการด้านการเกษตร และทรงหว่านข้าวด้วยพระองค์เอง จึงมีความหมายลึกซึ้งยิ่งกว่าพระราชพิธีหรือพระราชกรณียกิจทั่วไป

ภาพแห่งการทรงหว่านข้าว ณ เกษตรกลางบางเขน สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีพชาวนาและเกษตรกรไทย ซึ่งเป็นผู้ผลิตอาหารหล่อเลี้ยงประเทศชาติ พระราชกรณียกิจดังกล่าวเปรียบเสมือนการพระราชทานขวัญและกำลังใจแก่ผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรม รวมถึงบุคลากร นักวิชาการ และนิสิตด้านการเกษตร ให้ตระหนักถึงคุณค่าของการพัฒนาการเกษตรไทยให้ก้าวหน้าและมั่นคง

สำหรับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เหตุการณ์เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2489 ถือเป็นวาระสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นวันที่พระมหากษัตริย์ไทยและสมเด็จพระอนุชาเสด็จฯ เยี่ยมชมกิจการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นครั้งแรก การเสด็จฯ ในครั้งนั้นจึงกลายเป็นความทรงจำอันทรงคุณค่าของชาวเกษตรศาสตร์ และเป็นหลักฐานแห่งความสำคัญของสถาบันการศึกษาด้านการเกษตรต่อการพัฒนาประเทศ

ในช่วงเวลานั้น ประเทศไทยเพิ่งผ่านพ้นสงครามโลกครั้งที่ 2 สังคมไทยจำเป็นต้องฟื้นฟูทั้งด้านเศรษฐกิจ ความเป็นอยู่ และความมั่นคงทางอาหาร ภาคเกษตรกรรมจึงเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างประเทศ การส่งเสริมการผลิตข้าว การพัฒนาความรู้ด้านเกษตร และการยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร ล้วนเป็นภารกิจที่มีความสำคัญต่ออนาคตของชาติ

พระราชกรณียกิจทรงหว่านข้าวจึงมิได้เป็นเพียงเหตุการณ์เชิงสัญลักษณ์ แต่ยังเป็นการสะท้อนแนวพระราชดำริที่เห็นความสำคัญของแผ่นดิน การผลิตอาหาร และประชาชนผู้เป็นกำลังหลักของประเทศ แม้พระองค์จะทรงมีพระชนมพรรษายังน้อย แต่พระราชกรณียกิจดังกล่าวได้ฝากความหมายอันยิ่งใหญ่ไว้ในประวัติศาสตร์ไทย

เหตุการณ์นี้ยังได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นหนึ่งในพระราชกรณียกิจสำคัญช่วงปลายรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ก่อนที่พระองค์จะเสด็จสวรรคตในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 เพียงไม่กี่วันหลังจากนั้น ด้วยเหตุนี้ การทรงหว่านข้าว ณ เกษตรกลางบางเขน จึงยิ่งมีความหมายในเชิงประวัติศาสตร์และความทรงจำของคนไทย

ต่อมา วันที่ 5 มิถุนายนของทุกปี ได้กลายเป็นวันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ที่มีต่อการเกษตรไทย ข้าวไทย และชาวนาไทย โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้จัดกิจกรรมเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญครั้งนั้นอย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ วันที่ 5 มิถุนายน ยังมีความเกี่ยวข้องกับ “วันข้าวและชาวนาแห่งชาติ” ซึ่งคณะรัฐมนตรีมีมติกำหนดขึ้น เพื่อยกย่องความสำคัญของข้าวและชาวนาไทย ตลอดจนสร้างความตระหนักรู้ให้สังคมเห็นคุณค่าของผู้ที่ทำหน้าที่ผลิตอาหารหลักของประเทศ การกำหนดวันดังกล่าวมีที่มาจากเหตุการณ์ประวัติศาสตร์เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2489 อันเป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลทรงหว่านข้าว ณ เกษตรกลางบางเขน

เมื่อมองย้อนกลับไป เหตุการณ์ทรงหว่านข้าวเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2489 จึงเป็นมากกว่าพระราชกรณียกิจหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ หากเป็นภาพสะท้อนความผูกพันระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับเกษตรกรไทย เป็นเครื่องเตือนใจว่าข้าวและชาวนาไม่ใช่เพียงส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจ แต่เป็นรากฐานของความมั่นคงของชาติ

วันนี้จึงเป็นโอกาสให้คนไทยได้รำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และตระหนักถึงคุณค่าของเกษตรกรไทย ผู้เป็นกำลังสำคัญในการหล่อเลี้ยงประเทศมาตลอดหลายชั่วอายุคน

5 มิถุนายน พ.ศ. 2489 จึงควรถูกจดจำในฐานะวันสำคัญแห่งประวัติศาสตร์ข้าวไทย วันที่พระมหากษัตริย์ไทยทรงหว่านเมล็ดข้าวด้วยพระองค์เอง ณ เกษตรกลางบางเขน และเมล็ดข้าวแห่งวันนั้นได้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งพระมหากรุณาธิคุณ ความหวัง และการยกย่องเกษตรกรไทยสืบมาจนถึงปัจจุบัน

ที่มา : https://www.kasetkaoklai.com/home/2021/06/%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%B2/